يادداشت‌هاي من 2

وبلاگ تخصصي فلسفه، كلام، ادبيات عربي، فقه، اصول فقه، علوم قرآني و تفسير. هدف اين وبلاگ فتح باب گفت و گو پيرامون مسائل علوم يادشده است. يادداشت‌هاي اين وبلاگ منحصرا شخصي است و در صورت نقل از منبع ديگر نام آن ياد خواهد شد.

ی 6 - ادبیات -- فهرست موضوعی الفبایی النحو الوافی جلد 2
ساعت ۱۱:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٤  

یکی از منابع غنی در حوزه ادبیات عربی، کتاب «النحو الوافی» نوشته محقق عباس حسن است که جدّا نگارش آن از جهات گوناگون قابل تحسین است.
این کتاب در چهار جلد چاپ شده و تنظیم مباحث آن بر اساس الفیّه ابن مالک است گرچه مؤلّف، ابیات الفیّه را در متن کتاب نیاورده بلکه در پایان هر مبحث ابیات مربوط را در حاشیه توضیح می‌دهد.
در سالهایی که بنده تدریس ادبیات عربی داشتم از این کتاب به وفور استفاده و بهره می‌بردم و چون آن را نسبتا جامع و مفید و بویژه دارای ارجاعاتی سودمند و مؤلف آن را صاحب مبنا دیدم تصمیم گرفتم موضوعات آن را استخراج و تنظیم الفبایی کنم تا مراجعه به این کتاب و استفاده از مطالب آن آسانتر گردد. از این رو تک تک مجلدات را بررسی و عنوان‌برداری کردم که تاکنون متأسفانه کار به اتمام نرسیده اما فعلا عناوین جلد دوم را به شما خواننده و محقق گرامی تقدیم می‌کنم. امیدوارم سودمند افتد و امید دارم تتمه کار را تتمیم نمایم و یکجا در همینجا مندرج کنم. ان شاء الله

ضمنا
1- چاپ مورد استفاده من چاپ دار المعارف بمصر است که با چاپ جدید این کتاب متفاوت می‌باشد.
2- این علامت (~) نشانه تکرار مدخل است.

=================================

اَبداً و الابد – فرق بین ~ 2 / 253
ابهام - اسماء متوغل در ~ 2 / 280
اَتْباع لغوی – برخی موارد ~ 2 / 367
اِتَّخَذَ 2 / 8
اجتماع شرط و قسم 2 / 465
احکام ر.ک. حکم
احکام افعال قلوب 2 / 23 و 25
احکام تمییز مفرد 2 / 391
احکام فاعل 2 / 66
احکام مفعول به 2 / 144
احکام مفعول فیه 2 / 231
احکام مفعول له 2 / 225
احکام مفعول معه 2 / 286
اختصار یک اصل بلاغی است 2 / 53
ادات استثنا – حذف ~ 2 / 336
ادات استثنا – معنای 2 / 292
ادات استثنائیه – مای مصدریه با ~ 2 / 339 و 330
ادات استفهام – آیا ~ به فعل اختصاص دارد 2 / 127
ادات شرط – اعراب اسم واقع بعد از ~ 2 / 140
ادات قسم – تکرار ~ 2 / 464
ادات قسم – حذف ~ 2 / 464
ادوات تعلیق 2 / 29
ادوات شرط - گاهی برخی ظروف به منزله ~ قرار مىگیرند 2 / 257
اذ ظرفیه 2 / 258
اذا – فرق بین ~ و اِن 2 / 262
اذای ظرفیه 2 / 260
اذای فجائیه 2 / 263
اَرَی ، اَعْلَمَ و نظایر آن دو 2 / 55 و 58
اُرَی 2/ 16
اُریتُ 2 / 16
اسباب تعدیه فعل لازم 2 / 152
اسباب جر اسم 2 / 401
استثنا – بعضی صورتهای اعرابی دقیق از ~ 2 / 309
استثنا ر.ک. تعریف ~ 2 / 292 و 293
استثنا ر.ک. مستثنی
استثنا به اسماء 2 / 318
استثنا به الای مکرر 2 / 313
استثنا به غیر و اخوات آن 2 / 318
استثنا توسط افعال 2 / 328
استثنای اصطلاحی و غیر اصطلاحی 2 / 292
استثنای تام و مفرغ 2 / 293 و 294
استثنای متصل و منقطع – تعریف ~ 2 / 295
استثنای مفرغ - ~ در بعضی مواضع صحیح نیست 2 / 300 - نوعی ~ 2 / 302
استثنای موجَب و غیر موجب 2 / 293
استغراق معنی – اقسام زمان از جهت ~ 2 / 252
استفهام – معلِّق بودن ~ 2 / 31 و 35
استفهام ر.ک. انکار
استفهام انکاری ( = ابطالی ) 2 / 293


فهرست موضوعی الفبایی «النحو الوافی»
یکی از منابع غنی در حوزه ادبیات عربی، کتاب «النحو الوافی» نوشته محقق عباس حسن است که جدّا نگارش آن از جهات گوناگون قابل تحسین است.
این کتاب در چهار جلد چاپ شده و تنظیم مباحث آن بر اساس الفیّه ابن مالک است گرچه مؤلّف، ابیات الفیّه را در متن کتاب نیاورده بلکه در پایان هر مبحث ابیات مربوط را در حاشیه توضیح می‌دهد.
در سالهایی که بنده تدریس ادبیات عربی داشتم از این کتاب به وفور استفاده و بهره می‌بردم و چون آن را نسبتا جامع و مفید و بویژه دارای ارجاعاتی سودمند و مؤلف آن را صاحب مبنا دیدم تصمیم گرفتم موضوعات آن را استخراج و تنظیم الفبایی کنم تا مراجعه به این کتاب و استفاده از مطالب آن آسانتر گردد. از این رو تک تک مجلدات را بررسی و عنوان‌برداری کردم که تاکنون متأسفانه کار به اتمام نرسیده اما فعلا عناوین جلد دوم را به شما خواننده و محقق گرامی تقدیم می‌کنم. امیدوارم سودمند افتد و امید دارم تتمه کار را تتمیم نمایم و یکجا در همینجا مندرج کنم. ان شاء الله

ضمنا
1- چاپ مورد استفاده من چاپ دار المعارف بمصر است که با چاپ جدید این کتاب متفاوت می‌باشد.
2- این علامت (~) نشانه تکرار مدخل است.

=================================

اَبداً و الابد – فرق بین ~ 2 / 253
ابهام - اسماء متوغل در ~ 2 / 280
اَتْباع لغوی – برخی موارد ~ 2 / 367
اِتَّخَذَ 2 / 8
اجتماع شرط و قسم 2 / 465
احکام ر.ک. حکم
احکام افعال قلوب 2 / 23 و 25
احکام تمییز مفرد 2 / 391
احکام فاعل 2 / 66
احکام مفعول به 2 / 144
احکام مفعول فیه 2 / 231
احکام مفعول له 2 / 225
احکام مفعول معه 2 / 286
اختصار یک اصل بلاغی است 2 / 53
ادات استثنا – حذف ~ 2 / 336
ادات استثنا – معنای 2 / 292
ادات استثنائیه – مای مصدریه با ~ 2 / 339 و 330
ادات استفهام – آیا ~ به فعل اختصاص دارد 2 / 127
ادات شرط – اعراب اسم واقع بعد از ~ 2 / 140
ادات قسم – تکرار ~ 2 / 464
ادات قسم – حذف ~ 2 / 464
ادوات تعلیق 2 / 29
ادوات شرط - گاهی برخی ظروف به منزله ~ قرار مىگیرند 2 / 257
اذ ظرفیه 2 / 258
اذا – فرق بین ~ و اِن 2 / 262
اذای ظرفیه 2 / 260
اذای فجائیه 2 / 263
اَرَی ، اَعْلَمَ و نظایر آن دو 2 / 55 و 58
اُرَی 2/ 16
اُریتُ 2 / 16
اسباب تعدیه فعل لازم 2 / 152
اسباب جر اسم 2 / 401
استثنا – بعضی صورتهای اعرابی دقیق از ~ 2 / 309
استثنا ر.ک. تعریف ~ 2 / 292 و 293
استثنا ر.ک. مستثنی
استثنا به اسماء 2 / 318
استثنا به الای مکرر 2 / 313
استثنا به غیر و اخوات آن 2 / 318
استثنا توسط افعال 2 / 328
استثنای اصطلاحی و غیر اصطلاحی 2 / 292
استثنای تام و مفرغ 2 / 293 و 294
استثنای متصل و منقطع – تعریف ~ 2 / 295
استثنای مفرغ - ~ در بعضی مواضع صحیح نیست 2 / 300 - نوعی ~ 2 / 302
استثنای موجَب و غیر موجب 2 / 293
استغراق معنی – اقسام زمان از جهت ~ 2 / 252
استفهام – معلِّق بودن ~ 2 / 31 و 35
استفهام ر.ک. انکار
استفهام انکاری ( = ابطالی ) 2 / 293
استفهام توبیخی 2 / 293
اسم – استثنا با اسم 2 / 318
اسم پیشین در باب اشتغال – اعراب ~ 2 / 125
اسم جمع – فاعل واقع شدن ~ 2 / 78
اسم جنس جمعی – فاعل واقع شدن ~ 2 / 79
اسم زمان مبهم - ~ در چه صورتی مبنی مىشود 2 / 279
اسم زمان مبهم 2 / 239 و 240
اسم زمان مختص 2 / 239 و 240
اسم فاعل – حکم فاعل ~ در صورتی که ضمیر باشد 2 / 25
اسم مبهم  متوغل در ابهام 2 / 280
اسم مصدر – تعریف ~ 2 / 202 – فرق بین مصدر و ~ 2 / 202 – نیابت ~ از فاعل 2 / 111
اسم مکان مبهم 2 / 240
اسم مکان مختص 2 / 240
اسم واقع بعد از ادات شرط – اعراب ~ 2 / 140
اسماء متقدم بر عواملشان – اعراب ~ 2 / 126
اسماء متوغل در ابهام 2 / 280
اسناد – تعلق شبه جمله به ~ 2 / 321 و 409
اسناد - تعلق ظرف به ~ که عامل معنوی است 2 / 251
اشتغال - ~ عامل از معمول 2 / 121 – انواع عامل در باب ~ 2 / 123 – اعراب اسم پیشین در باب ~ 2 / 135
اشمام – معنای ~ 2 / 101
اصالی ر.ک. فعل لازم
اضافه به جمله - ~ وقتی لازم باشد باعث بنای مضاف است 2 / 279
اضافه وَحْد 2 / 350
اضمار عامل فاعل 2 / 73
اعراب اسم پیشین در باب اشتغال 2 / 135
اعراب اسم واقع بعد از ادات شرط 2 / 140
اعراب اسماء متقدم بر عواملشان 2 / 126
اعراب اِلّای اسمیه 2 / 327
اعراب بَدَل ظرفی 2 / 246
اعراب بعضی صورتهای دقیق استثنا 2 / 309
اعراب بَلْهَ 2 / 219
اعراب به توهم 2 / 323
اعراب بَینَ بَینَ 2 / 255
اعراب تَرَما و نظایر آن 2 / 60
اعراب جار ومجرور بعد از معارف و نکرات 2 / 414
اعراب جمله مفسره 2 / 135
اعراب حقّا و مانند آن 2 / 214
اعراب حقا و مانند آن 2 / 214 و 257
اعراب سبحان الله 2 / 112 و 222
اعراب سقیاً لک و نظایر آن 2 / 440 و 443
اعراب سقیا و رعیا 2 / 210
اعراب شبه جمله بعد از معارف و نکرات 2 / 414
اعراب طالما ، قلّما و کثُرما 2 / 70
اعراب قاطبه و کافه 2 / 353
اعراب کیف 2 / 357
اعراب کیف 2 / 58 و 64 و 112
اعراب لا جرمَ 2 / 468
اعراب لاتَرَما و لو تَرَما 2 / 337
اعراب لبیک و مانند آن 2 / 220
اعراب لفظ متکرر 2 / 345
اعراب لِکَیْ 2 / 424
اعراب مجرور به حرف جر زائد 2 / 418
اعراب مجرور به حرف جر شبیه به زائد 2 / 420
اعراب مجرور به رُبَّ و تابع آن 2 / 485
اعراب محلی 2 / 402
اعراب معاذ الله 2 / 112
اعراب معطوف بر مجرور مِن زائده 2 / 67
اعراب مِمّا در بعضی اسالیب 2 / 431
اعراب وَحْد 2 / 350
اعراب ویب ، ویح ، ویس ، ویل 2 / 218
اعراب یا جارتی ما انت جاره 2 / 395
اعرابهای اسمی که بعد از واو قرار گرفته و معانی متفاوت بر اثر آنها 2 / 288 و 291
اَعْلَمَ ، اَرَی و نظایر آن دو 2 / 55 و 58
افعال – استثنا توسط ~ 2 / 328
افعال ر.ک. فعل
افعال تحویل – معنای ~ 2 / 4 – تعداد~ 2 / 8
افعال تصییر ر.ک. افعال تحویل
افعال دگرگونی ر.ک. افعال تحویل
افعال قلوب – معنا و وجه تسمیه ~ 2 / 4 – مفعولهای ~ 2 / 11 – اتحاد فاعل و مفعول ~ در معنی 2 / 43 – تقسیم ~ 2 / 4 – 10 - تقسیمی دیگر برای ~ 2 / 12 – شروط اعمال ~ 2 / 20 – تعلیق در ~ 2 / 26 – الغاء در ~ 2 / 37 - احکام ~ 2 / 23 و 25 – تقدیم و تاخیر در ~ و مفعولهای ~ 2 / 22 – تنوع مفعول دوم در ~ 2 / 23
افعال مجهول سماعی 2 / 106
افعالی که به سبب استفهام تعلیق مىشوند 2 / 35
افعالی که مجهول ندارند 2 / 106
افعالی که نیاز به فاعل ندارند 2 / 70
افعل تعجب 2 / 88
اقسام تمییز 2 / 389
اقسام حرف جر : اصلی ، زائد ، شبیه اصلی ، شبیه زائد 2 / 403 و 405 و 417 – وجوه مشابهت و مخالفت در ~ 2 / 421
اقسام زمان از جهت استغراق معنی 2 / 252
اقسام ظرف از جهت درجه تصرف و عدم تصرف 2 / 250
اقسام ظرف متصرف و غیر متصرف 2 / 244 و 245 و 247
اقسام مفعول فیه 2 / 231
اقسام مفعول له 2 / 225
اقسام مفعول مطلق 2 / 196
اِلّای استثنائیه 2 / 296 - فرق بین ~ و غیر 2 / 423 - ~ اسم برای غیر استثنا واقع مىشود 2 / 325  – مکان محصور به ~ 2 / 85
اِلّای اسمیه – اعراب ~ 2 / 327
اِلّای مکرر – استثنا به ~ 2 / 313
البته – معنا و همزه ~ 2 / 214
العامل – نظریه ~ 2 / 312
الغاء – تعریف ~ 2 / 37 - ~ در افعال قلوب 2 / 37
الفاظ صدارت طلب – بعضی ~ 2 / 29
اَلفَی 2 / 6 و 18
الی – فرق بین ~ و حتی 2 / 445
الی تبیینیه 2 / 443 – فرق بین ~ و لام تبیینیه 2 / 443
الی جاره و معانی آن 2 / 433
اَمّای شرطیه ظاهر و مقدر 2 / 88
اِنْ شرطیه – فرق بین ~ و اذا 2 / 262
اَنْ مصدریه 2 / 63
اَنَّ مصدریه 2 / 63
اِنْ نافیه 2 / 30
انشاء و خبر 2 / 208
انکار – انواع سه گانه ~ 2 / 293
اِنّما – مکان محصور به ~ 2 / 85
انواع انکار 2 / 293
انواع حاشا 2 / 335
انواع ظروف 2 / 258 – 281
انواع عامل حرف جر ( = متعلَّق ) 2 / 408
انواع عامل در باب اشتغال 2 / 123
انواع مونث 2 / 75
اَوّل 2 / 266 و 267 و 521
اَیُّ – حال واقع شدن ~ 2 / 378
اَیْ تفسیریه 2 / 139
بِئسَ ر.ک. نِعْمَ
باء – اتصال مای زائده به ~ 2 / 456
باء – تعدیه به ~ 2 / 453
بای استعانت – فرق بین ~ و بای سببیت 2 / 453
بای جاره و معانی آن 2 / 452
بای زائده - جر فاعل توسط ~ 2 / 66
بای سببیت – فرق بین ~ و بای استعانت 2 / 453
بای قسم 2 / 459
بدل – فرق بین ~ و عوض 2 / 454
بدل – گاهی ~ نیاز به رابط ندارد 2 / 297
بعد 2 / 265
بعض و کل – نیابت ~ و کل از مفعول مطلق 2 / 203
بَلْهَ – اعراب ~ 2 / 219
بیانیه – مِن ~ 2 / 388
بَیدَ استثنائیه – فرق بین ~ و غیر 2 / 324
بین 2 / 267 و 269
بَینَ بَینَ – اعراب ~ 2 / 255
بینا و بینما 2 / 268
بینما و بینا 2 / 268
تاخیر فاعل از عامل آن 2 / 71
تاکید به حروف زائده 2 / 455
تانیث عامل فاعل 2 / 74
تانیث و تذکیر کلمه به دو اعتبار 2 / 84
تای قسم 2 / 452
تثنیه ر.ک. علامت تثنیه
تحضیض و عرض – معنای ~ 2 / 127
تحویلی ر.ک. فعل لازم
تَخِذَ 2 / 8
تذکیر و تانیث کلمه به دو اعتبار 2 / 84
ترتیب حال با ذو الحال 2 / 352
ترتیب حال با عامل آن 2 / 354 – مطابقت ~ با ذو الحال 2 / 377
ترتیب مفعول به متعدد 2 / 165
ترتیب مفعولهای متعدد 2 / 291
تَرَکَ 2 / 8
تَرَما ونظایر آن – اعراب ~ 2  60
تضمین – بحثی در ~ 2 / 522 – نظر قابل قبول در‌باره ~ 2 / 522
تضمین – تعریف ~ و تعدیه با ~ 2 / 157 و 171
تعجب - تحویل فعل به فَعُلَ برای مبالغه در معنای فعل و تعجب از آن 2 / 172
تعدد مفعول به 2 / 165
تعدیه - ~ به حرف جر 2 / 153
تعدیه ر.ک. متعدی
تعدیه با تضمین 2 / 157
تعدیه با لام 2 / 438
تعدیه به باء 2 / 453
تعدیه به همزه وصل 2 / 55
تعدیه فعل لازم – اسباب ~ 2 / 152
تعدیه مباشر و غیر مباشر 2 / 153
تعریف استثنا 2 / 292 و 293
تعریف استثنای متصل و منقطع 2 / 295
تعریف اسم متوغل در ابهام 2 / 280
تعریف اسم مصدر 2 / 202
تعریف الغاء در افعال قلوب 2 / 37
تعریف تضمین 2 / 157
تعریف تعلیق 2 / 26
تعریف تمییز 2 / 388
تعریف جمله خبریه و انشائیه 2 / 208
تعریف حال 2 / 338
تعریف حروف معانی 2 / 232
تعریف شک و ظنّ و وهم 2 / 5
تعریف فاعل 2 / 61
تعریف مبالغه 2 / 159 و 162
تعریف مفعول فیه 2 / 230
تعریف مفعول له 2 / 225
تعریف مفعول معه 2 / 283
تعلق حروف قسم به عامل 2 / 460
تعلق شبه جمله به اسناد 2 / 321 و 409
تعلق شبه جمله به اسناد 2 / 331
تعلق شبه جمله به حروف معانی 2 / 232
تعلق ظرف – معنای ~ 2 / 251 - ~ به اسناد که عامل معنوی است 2 / 251 - ~ به عاملی که وجوبا حذف شده و سبب آن 2 / 236
تَعَلَّمَ 2 / 6 و 18 و 25 – فرق بین دو صیغه ~ 2 و 18
تعلیق – تعریف ~ 2 / 26 – ادوات ~ 2 / 29 - ~ در افعال قلوب 2 / 26 - استفهام سبب ~ است 2 / 31 و 35افعالی که به سبب استفهام ~ مىشوند 2 / 35 – راَی به معنای خوابیدن ~ نمىشود 2 / 36 و 41
تقدم لفظی و رتبی 2 / 85
تقدیم خبر نواسخ 2 / 20
تقدیم و تاخیر در افعال قلبی و مفعولهای آنها 2 / 22
تقسیم افعال قلوب 2 / 4 – 10 و 12
تکرار ادات قسم 2 / 464
تکرار لفظ - ~ به قصد استیعاب 2 / 346 - ~ به قصد ترتیب و قیاسی بودن آن 2 / 345
تمییز – اقسام 2 / 389 – تقدیم ~ بر عاملش 2 / 395
تمییز – تعریف ~ 2 / 388
تمییز ر.ک. تمییز مفرد
تمییز جمله 2 / 390 – مطابقت ~ و عدم مطابقت ~ با اسم سابق 2 / 398
تمییز ضمیر 2 / 398
تمییز مفرد 2 / 389 – احکام ~ 2 / 391
تمییز نسبت ر.ک. تمییز جمله
تنزیلی ر.ک. فعل لازم
توهم – اعراب به ~ 2 / 323
ثُمَّ - گاهی اقتران حال مفرده به ~ لازم است 2 / 367 و 382
جار ر.ک. جر ، شبه جمله
جار ر.ک. حرف جر ، حروف جر ، جار و مجرور، شبه جمله ، مجرور ، ظرف
جار و مجرور – اعراب ~ بعد از معارف و نکرات 2 / 414
جار و مجرور – فاصله بین ~ 2 / 402
جار و مجرور – گاهی ظرف بر ~ اطلاق مىشود 2 / 230 – نیابت ~ از فاعل 2 / 115
جار و مجرور ر.ک. حرف جر ، حروف جر، جار ، جار و شبه جمله ، مجرور ، ظرف
جر اسم – اسباب ~ 2 / 401
جر به توهم و مجاورت 2 / 401
جر فاعل - ~ توسط بای زائده و لام زائده و مِن زائده 2 / 66
جَعَلَ 2 / 6 - 8 و 19
جمع ر.ک. علامت جمع
جمله – ~ مستثنی واقع مىشود 2 / 307 – جانشین شدن دو ~ به جای دو مفعول 2 / 29 – حکایت ~ 2 / 45 – شبه ~ 2 / 229 و 230 – فاعل واقع شدن ~ 2 / 64 – نیابت ~ از فاعل 2 / 111
جمله - ~ نکره یا در حکم نکره است 2 / 349 و 368 – حال واقع شدن ~ 2 / 367 و 368
جمله – تمییز ~ 2 / 390
جمله ر.ک. اضافه به جمله
جمله جانشین مفرد – حکم ~ 2 / 27
جمله جواب قسم - ~ گاهی دارای محل اعرابی است 2 / 466
جمله جواب قسم - ~ گاهی محل اعرابی دارد 2 / 29
جمله جواب قسم 2 / 460 - ~ محل اعرابی ندارد 2 / 461
جمله حالیه 2 / 367 و 368 – رابط ~ به ذو الحال 2 / 369 – شروط ~ 2 / 368
جمله خبریه و انشائیه – تعریف ~ 2 / 208
جمله ذات وجهین 2 / 132
جمله قسم - ~ گاهی محل اعرابی دارد 2 / 29
جمله قسم 2 / 460 – حذف ~ 2 / 464
جمله محکیه - ~ فاعل و نائب فاعل واقع می‌شود 2 / 47
جمله مفسِّره – اعراب ~ 2 / 135
جهات ششگانه 2 / 265
جهات ششگانه و ملحقات به آنها 2 / 243
جواب قسم – آیا شبه جمله ~ قرار مىگیرد 2 / 467
جواب قسم 2 / 460 و 467 – شروط ~ 2 / 461 – حذف ~ 2 / 467
جَیْرِ و اعراب آن 2 / 467
حاشا – انواع ~ 2 / 335
حاشا 2 / 329
حال – ترتیب ~ با ذو الحال 2 / 352 – تاخیر و تقدیم ~ از عامل 2 / 352 و 354
حال – تعریف ~ 2 / 338 – عامل ~ 2 / 339 و 354 و 361 – صاحب ~ 2 / 339 و 340 و 354 – ذکر و حذف ~ 2 / 380 – ذکر و حذف عامل ~ 2 / 381 – حذف رابط ~ 2 / 383
حال ر.ک. ذو الحال ، واو حال
حال جامده – مواضع ~ 2 / 343 و 347
حال حقیقی و سببی 2 / 359 و 373
حال مترادف و متداخل 2 / 363
حال متعدد و غیر متعدد 2 / 359
حال مشتقه – مواضع ~ 2 / 343
حال مشتقه و جامده 2 / 342
حال مفرده – گاهی اقتران ~ به فاء یا ثُمَّ لازم است 2 / 367 و 382
حال مفرده و جمله و شبه جمله 2 / 366
حال مقارنه و مقدره و محکیه 2 / 364
حال مقصوده و موطِّئه 2 / 347 و 348
حال منتقله و ثابته 2 / 340
حال موسسه و موکده 2 / 365
حال نکره و معرفه 2 / 349
حالی که در معنی عین ذو الحال است و غیر آن 2 / 352
حتی – فرق بین ~ و الی 2 / 445
حتّی جاره 2 / 445 و 448
حَجَا 2 / 7 و 19
حذف ر.ک. محذوف
حذف ادات استثنا 2 / 336
حذف ادات قسم 2 / 464
حذف جواب قسم 2 / 464
حذف جواب قسم 2 / 466
حذف حرف جر با مجرورش 2 / 495
حذف حرف جر به تنهایی و ابقاء عمل آن 2 / 491
حذف حروف جر 2 / 154
حذف رابط حال 2 / 383
حذف رُبَّ 2 / 487
حذف عامل ~ 2 / 408 – وجوه مشابهت و مخالفت در انواع ~ 2 / 421
حذف عامل حرف جر 2 / 408
حذف عامل مفعول به 2 / 170
حذف عامل مفعول له 2 / 228
حذف عامل مفعول مطلق 2 / 207
حذف فاعل 2 / 68 – انگیزه های ~ 2 / 96
حذف مستثنی 2 / 336
حذف مصدر صریح 2 / 201
حذف مفعول 2 / 53
حذف مفعول به 2 / 170
حذف مفعول له 2 / 228
حذف ناسخ 2 / 53
حذف و ذکر حال 2 / 380
حذف و ذکر عامل حال 2 / 381
حرف – معنای ~ 2 / 405
حرف جر – ~ اصلی و زائد و شبیه اصلی و شبیه زائد 2 / 403 و 405 و 417 - عمل ~ 2 / 406 – فایده ~ 2 / 406 – عامل ~ 2 / 405 – انواع عامل ~ 2 / 408 – ذکر و
حرف جر – تعدیه به ~ 2 / 153
حرف جر - حذف ~ به تنهایی و ابقاء عمل آن 2 / 491 – حذف ~ با مجرورش 2 / 495
حرف جر ر.ک. حروف جر، جار ، جار و مجرور، شبه جمله ، مجرور ، ظرف
حرف جر زائد – فایده ~ 2 / 417
حرف جر شبیه به زائد 2 / 419
حرف جر متعدد متحد المعنی به یک عامل تعلق نمىگیرد 2 / 412
حرف عله 2 / 100
حرف لین 2 / 100
حرف مد 2 / 100
حرکت لام جر 2 / 445
حروف اضافه ر.ک. حروف جر
حروف جر – اسامی و تعداد ~ 2 / 401 و 406 - ~ به حسب مجرورشان دو قسمند 2 / 403 – متعلق ~ 2 / 408
حروف جر – حذف ~ 2 / 154
حروف جر – معانی ~ 2 / 422
حروف جر – معانی ~ 2 / 422
حروف جر – معنای غایت در ~ و ظروف 2 / 426 و 433
حروف جر – نیابت بعضی ~ از بعضی دیگر 2 / 496
حروف جر ر.ک. حرف جر، جار ، جار و مجرور، شبه جمله ، مجرور ، ظرف
حروف زائده – تاکید به ~ 2 / 455
حروف سبک ر.ک. حروف مصدریه
حروف صفات ر.ک. حروف جر
حروف قسم – تعلق ~ به عامل 2 / 460
حروف قسم 2 / 441 و 452
حروف مصدریه ( = حروف سبک ) 2 / 63
حروف معانی – تعریف ~ 2 / 232 – تعلق شبه جمله به ~ 2 / 232
حَسِبَ 2 / 6 و 19
حقّا – اعراب ~ و مانند ~ 2 / 214
حقا ظرفیه 2 / 257
حکایت به معنی 2 / 51
حکایت کلمه و جمله 2 / 45
حکم ر.ک. احکام
حکم تابع مستثنی به غیر و اخوات آن 2 / 322
حکم جمله جانشین مفرد 2 / 27
حکم رُبَّ 2 / 482
حکم ظرف مرکب 2 / 254
حکم مستثنی به الا 2 / 296
حیثُ 2 / 270
خافض ر.ک. نزع خافض
خَالَ 2 / 6 و 19
خبر – گاهی فاعل بی نیاز کننده از ~ است 2 / 92
خبر نواسخ – تقدیم ~ 2 / 20
خبر و انشاء 2 / 208
خلا 2 / 329
دَرَی 2 / 5 و 17
دلیل حالی و مقالی 2 / 207 و381
ذا 2 / 255
ذات 2 / 255
ذات الیمین و ذات الشمال 2 / 256
ذاتی و نسبی – قلّت ~ 2 / 343
ذکر و حذف حال 2 / 380
ذکر و حذف عامل حال 2 / 381ذو الحال 2 / 339 و 340 و 354 - ~ مىتواند مبتدا یا اسم ناسخ و یا غیر آن دو قرار بگیرد 2 / 339 و 354 – معرفه یا نکره بودن ~ 2 / 374 – مضاف الیه ~ قرار مىگیرد 2 / 376
ذکر و حذف عامل حرف جر 2 / 408
رابط – بدل گاهی نیاز به رابط ندارد 2 / 297
رابط جمله حالیه 2 / 369
رابط حال – حذف ~ 2 / 383
راَی 2 / 5 و 14 و 56 و 57
راَی به معنای خواب دیدن تعلیق نمىشود 2 / 36 و 41
رُبَّ – معنا و حکم ~ 2 / 482 - ~ با مای زائده 2 / 485 – لغات ~ 2 / 487 – حذف ~ 2 / 487 – اعراب مجرور به ~ و تابع آن 2 / 489 – داخل شدن ~ بر جمل 2 / 490
رُبَّ ر.ک. مجرور به رُبَّ
رَدَّ 2 / 8
ریثَ 2 / 271
زائد ر.ک. لفظ زائد
زَعَمَ 2 / 7 و 19
زمان – اقسام ~ از جهت استغراق معنی 2 / 252 – عطف ~ بر مکان و به عکس 2 / 257
سبب تسمیه ر.ک. وجه تسمیه
سببی – لفظ ~ 2 / 121
سبحان الله – اعراب ~ 2 / 112 و 222
سقیاً لک – اعراب ~ و نظایر ~ 2 / 440 و 443
سقیاً و رعیاً 2 / 210
سوی – فرق بین ~ و غیر 2 / 321
سوی استثنائیه 2 / 318
شبه جمله – 2 / 321 و 409
شبه جمله – آیا ~ جواب قسم قرار مىگیرد 2 / 467
شبه جمله – وجه تسمیه ~ 2 / 416 - ~ تام و ناقص 2 / 413 – ~ مستقر و لغو 2 / 414 - اعراب ~ بعد از معارف و نکرات 2 / 414 – خلاصه ای از احکام پراکنده ~ 2 / 413
شبه جمله ر.ک. حرف جر ، حروف جر، جار ، جار و مجرور ، مجرور ، ظرف
شبه جمله 2 / 229 و 230 – تعلق ~ به حروف معانی 2 / 232 – تعلق ~ به اسناد 2 / 331 – حال واقع شدن ~ 2 / 366 – تقدم ~ بر عامل ~ که موکد به نون است جایز نیست 2 / 251
شبه مشتق ر.ک. شبه وصف
شبه وصف – وجه تسمیه 2 / 417
شبه وصف 2 / 230 و 347
شرط – اجتماع ~ با قسم 2 / 465
شَطْر ظرفیه 2 / 256
شک – تعریف ~ - 2 / 5
صاحب حال ر.ک. ذو الحال
صَیَّر 2 / 8
ضمیر عائد به ظرف با فی مجرور مىشود 2 / 233 و 239
ضمیر مجهول 2 / 383
طالَما و اعراب آن 2 / 70
ظرف – آنچه از ~ نیابت مىکند 2 / 248 – اقسام ~ از جهت درجه تصرف و عدم تصرف 2 / 250 – تعلق ~ به عاملی که وجوبا حذف شده و سبب آن 2 / 236 - ضمیر عائد به ~ با فی مجرور مىشود 2 / 233 و 239 – گاهی بر جار و مجرور اطلاق مىشود 2 / 230 – معنای تعلق ~ 2 / 251 – نیابت ~ از فاعل 2 / 113 - ~  گاهی متضمن معنای فی است 2 / 229 و231
ظرف ر.ک. اسم زمان ، اسم مکان ، تعلق ، تعلق ظرف ، شبه جمله ، ظروف ، غایات
ظرف ر.ک. حرف جر ، حروف جر، جار ، جار و مجرور، شبه جمله ، مجرور
ظرف زمان و مکان – اختلاف ~ از جهت متعلق 2 / 414
ظرف لغو و ظرف مستقر 2 / 232
ظرف متصرف و غیر متصرف و اقسام هر یک 2 / 244 و 245 و 247
ظرف مرکب – حکم ~ 2 / 254
ظرف منصوب به نزع خافض 2 / 257
ظرف موسس و ظرف موکد 2 / 243
ظروف – انواع ~ 2 / 258 – 281 – گاهی برخی ~ به منزله ادوات شرط قرار مىگیرند 2 / 257
ظروف ر.ک. ظرف
ظَنَّ 2 / 6 و 19 – تعریف ~ 2 / 5
عاطفه – واو ~ مفسره 2 / 139
عامل – اشتغال ~ از معمول 2 / 121 – انواع ~ در باب اشتغال 2 / 123 – تاخیر فاعل از ~ 2 / 71
عامل – تعلق حروف قسم به عامل 2 / 460
عامل حال 2 / 339 و 354 و 361 – ذکر و حذف ~ 2 / 381
عامل معنوی - تعلق ظرف به اسناد که ~ است 2 / 251
عَدَّ 2 / 7
عدا 2 / 329
عرض و تحضیض – معنای ~ 2 / 127
عَرَفَ – فرق بین ~ و عَلِمَ 2 / 13
عطف بر جمله ای که ناسخ از آن تعلیق شده است 2 / 28
عطف بر مجرور مِن زائده 2 / 67
عطف زمان بر مکان و به عکس 2 / 257
علامات – مشهورترین ~ فعل لازم 2 / 148
علامات ر.ک. علامت
علامت ر.ک. علامات
علامت تثنیه و جمع – عاری بودن فاعل از ~ 2 / 74
عَلِمَ 2 / 5 و 13 و 56 و 57 – فرق بین ~ و عَرَفَ 2 / 13
عَلی جاره و معانی آن 2 / 470
عمده 2 / 67 و 168
عمده و فضله 2 / 168
عمل – شروط عمل افعال قلوب 2 / 20
عمل حرف جر 2 / 406
عَن جاره 2 / 473 - معانی ~ 2 / 473 – اتصال مای زائده به ~ 2 / 473
عند 2 / 271
عوض – فرق بین ~ و بدل 2 / 454
عوضُ 2 / 114 و 246 و 273
عِوَض با معوض جمع نمىشود 2 / 134
غایات 2 / 272
غایت – معنای ~ در حروف جر و ظروف 2 / 426 و 433
غیر – فرق بین ~ و اخوات ~ 2 / 320 – فرق بین ~ و الا 2 / 324 – فرق بین ~ و بَیدَ استثنائیه 2 / 324  – آیا ~ معرفه مىشود 2 / 320
غیر ر.ک. مستثنی به غیر
غیر استثنائیه 2 / 318
غَیر، متوغل در ابهام است 2 / 280
فاء – گاهی اقتران حال مفرده به ~ لازم است 2 / 367 و 382
فاعل – تعریف ~ 2 / 61 - احکام ~ 2 / 66 - مصدر موول گاهی ~ قرار مىگیرد 2 / 63 - مرفوع بودن ~ 2 / 66 - ~ گاهی مجرور مىشود 2 / 66 - جمله ~ واقع مىشود 2 / 64 – حذف ~ 2 / 68 – تاخیر ~ از عامل ~ 2 / 71 – تقدم و تاخر ~ از مفعول به 2 / 84 و 87 - عاری بودن ~ از علامت تثنیه و جمع 2 / 71 – اضمار عامل ~ 2 / 73 – تانیث عامل ~ 2 / 74 - ~ واقع شدن اسم جمع 2 / 78 - ~ واقع شدن اسم جنس جمعی 2 / 79 - ~ متعدد نمىشود 2 / 92 – ~ گاهی بی نیاز کننده از خبر است 2 / 92 - اشتباه بین ~  و مفعول به 2 / 93
فاعل – حذف ~ 2 / 96 – چیزهایی که از ~ نیابت مىکنند 2 / 109 – چیزهایی که از ~ نیابت نمىکنند 2 / 119
فاعل اسم فاعل – حکم ~ در صورتی که ضمیر باشد 2 / 25
فاعل لغوی و نحوی 2 / 215
فاعل نحوی - فرق بین ~ و معنوی و مفعول به 2 / 390
فاعلی که فعل را انجام داده – فرق بین ~ با مفعولی که فعل بر او واقع شده است 2 / 61
فایده حرف جر 2 / 406
فجائیه – اذای ~ 2 / 263
فرق بین ابدا و الابد 2 / 253
فرق بین اذا و اِن 2 / 262
فرق بین الی تبیینیه و لام تبیینیه 2 / 443
فرق بین بای استعانت و بای سببیت 2 / 453
فرق بین بدل و عوض 2 / 454
فرق بین حتی و الی 2 / 445
فرق بین دو صیغه تعلَّمَ 2 / 18
فرق بین عَلِمَ و عَرَف 2 / 13
فرق بین غیر و اخوات آن 2 / 320
فرق بین غیر و الا 2 / 324
فرق بین غیر و بَیدَ استثنائیه 2 / 324
فرق بین فاعل نحوی و معنوی و مفعول به 2 / 390
فرق بین فاعلی که فعل را انجام داده با مفعولی که فعل بر او واقع شده است 2 / 61
فرق بین لام ابتدا و لام موطئه قسم 2 / 465
فرق بین مصدر و اسم مصدر 2 / 202
فرق بین نِعْمَ و بِئسَ 2 / 172
فرق بین وَسْط و وَسَط 2 / 251
فضله و عمده 2 / 168
فَعُلَ – تحویل فعل به ~ برای مدح یا ذم و یا مبالغه در معنای فعل و تعجب از آن 2 / 172
فعل – متعدی و لازم بودن ~ 2 / 144
فعل ر.ک. افعال
فعل ر.ک. عامل
فعل اُرَی ، اُریتُ ، اَلفَی ، حَجا ، حَسِب ، خالَ ، دَرَی ، راَی ، ردَّ ، زَعَم ، شَکَّ ، صَیَّر ، ظنَّ ، عَدَّ ، عَلِم ، هَبْ ، وَجَدَ ، وَهَب وَهم ر.ک. به هر یک از این کلمات
فعل تام و ناقص 2 / 144
فعل لازم - آنچه ~ را از فعل متعدی متمایز مىکند 2 / 146 – مشهور ترین علامات ~ 2 / 148 – اقسام ~ : اصالی ، تحویلی ، تنزیلی 2 / 151 – اسباب تعدیه ~ 2 / 152
فعل لازم ر.ک. لازم
فعل لازم گرفته شده از متعدی 2 / 171
فعل متعدی – آنچه ~ را از فعل لازم متمایز مىکند 2 / 146
فعل متعدی ر.ک. متعدی
فعل مجهول 2 / 97
فقط 2 / 114 و 246
فی - ضمیر عائد به ظرف با ~ مجرور مىشود 2 / 233 و 239 - ظرف گاهی متضمن معنای ~است 2 / 229 و231
فی جاره و معانی آن 2 / 469
قاطبه – اعراب ~ 2 / 353
قرینه ر.ک. دلیل
قرینه حالیه و مقالیه 2 / 53
قسم – اجتماع ~ با شرط 2 / 465
قسم – تکرار ادات ~ 2 / 464
قسم – حروف قسم 2 / 441 و 452
قسم ر.ک. ادات قسم ، لام موطئه قسم ، جواب قسم
قسم ر.ک. بای قسم ، تای قسم ، واو قسم ، حروف قسم ، جمله قسم ، جواب قسم ، جمله جواب قسم
قسم ر.ک. جمله قسم ، جمله جواب قسم
قسم استعطافی و غیر استعطافی 2 / 460
قسم با جَیرِ و لا جرم 2 / 467 و 468
قَطًّ 2 / 114 و 246
قَطُّ 2 / 273
قلّت ذاتی و نسبی 2 / 343
قَلَّما و اعراب آن 2 / 70
قول – کلماتی که به قول ( به معنای تلفظ ) ملحق مىشود 2 / 52 – معانی و عمل ~ 2 / 45
قول به معنای ظن – شروط ~ 2 / 49
کاف جاره 2 / 473 - ~ با مای زائده 2 / 477
کافه – اعراب ~ 2 / 353
کان زائده 2 / 70
کَثُرَما و اعراب آن 2 / 70
کل و بعض – نیابت ~ از مفعول مطلق 2 / 203
کلمه – تانیث و تذکیر ~ به دو اعتبار 2 / 84
کلمه – حکایت ~ 2 / 45
کَمْ 2 / 32
کمی ر.ک. قلّت
کی جاره و استعمالات آن 2 / 423
کی مصدریه 2 / 63 و 156
کیف – اعراب ~ 2 /  58 و 64 و 112 و 357
لا جرم 2 / 467
لا سیَّما و نظایر آن 2 / 336
لا مثلَ ما 2 / 336
لاتَرَما – اعراب ~ 2 / 337
لازم - ~ کردن و یا در حکم لازم قرار دادن فعل متعدی 2 / 171
لازم ر.ک. فعل لازم
لازم و متعدی بودن فعل 2 / 144
لاسوی ما 2 / 336
لام – تعدیه با ~ 2 / 438
لام ابتدا 2 / 29
لام تبیینیه 2 / 443 – فرق بین ~ و الی تبیینیه 2 / 443
لام تقویت - ~ و مناقشه در آن 2 / 173
لام تقویت 2 / 439 – مناقشه در ~ 2 / 440
لام جاره 2 / 437
لام جر – حرکت ~ 2 / 445
لام زائده - جر فاعل توسط ~ 2 / 66
لام قسم 2 / 29
لام موطئه قسم 2 / 465 – فرق بین ~ و لام ابتدا 2 / 465
لای نافیه - ~ مضارع را به آینده اختصاص مىدهد 2 / 368
لاى نافیه 2 / 30
لایکونُ استثنائیه 2 / 328 - نعت واقع شدن ~ 2 / 333
لبیک – اعراب ~ و مانند آن 2 / 220
لدن 2 / 274
لدی 2 / 275
لعلَّ جاره 2 / 424
لفظ ر.ک. الفاظ ، تکرار لفظ ، لفظ متکرر
لفظ زائد – مراد از ~ 2 / 404 و 417
لفظ سببی 2 / 121
لفظ متکرر – اعراب ~ 2 / 345
لفظ محکی 2 / 51
لِکَیْ – اعراب ~ 2 / 424
لمّای استثنائیه 2 / 303 و 336
لَمّای ظرفیه 2 / 275
لو تَرَما – اعراب ~ 2 / 337
لو مصدریه 2 / 63
لیتما 2 / 129
لَیسَ استثنائیه 2 / 328 – نعت واقع شدن ~ 2 / 333
ما خلا 2 / 329
ما عدا 2 / 329
ماضی متصرف و غیر متصرف 2 / 4
مای استفهامیه – نیابت ~ از مفعول مطلق 2 / 206
مای زائده – اتصال ~ به باء 2 / 456
مای زائده – اتصال ~ به عَن 2 / 475 – اتصال ~ به کاف جاره 2 / 477 – اتصال ~ به رُبَّ 2 / 485
مای شرطیه - نیابت ~ از مفعول مطلق 2 / 206
مای مصدریه 2 / 63
مای مصدریه با ادات استثنائیه 2 / 329 و 330
مای نافیه 2 / 30
مبالغه - تحویل فعل به فَعُلَ برای ~ در معنای فعل و تعجب از آن 2 / 172
متصرف ر.ک. ماضی متصرف
متصرف و غیر متصرف ر.ک. ظرف متصرف و غیر متصرف
متعدی – آنچه در حکم ~ است 2 / 152 – لازم کردن و یا در حکم لازم قرار دادن ~ 2 / 171
متعدی ر.ک. تعدیه ، فعل متعدی
متعدی و لازم بودن فعل 2 / 144 
متعلق – اختلاف ظرف زمان و مکان از جهت ~ 2 / 414
متعلَّق – انواع ~ 2 / 408
متوغل در ابهام – تعریف ~ 2 / 280
متی جاره 2 / 424
مَثَل – معنای ~ 170
مِثل ، متوغل در ابهام است 2 / 280
مجرور ر.ک. حرف جر ، حروف جر، جار ، جار و مجرور، شبه جمله ، ظرف
مجرور به حرف جر زائد – اعراب ~ 2 / 418
مجرور به حرف جر شبیه به زائد – اعراب ~ 2 / 420
مجرور به رُبَّ – اعراب ~ و تابع آن 2 / 485
مجهول – افعالی که ~ ندارند 2 / 106
محذوف – یکی از اصول نحوی احتیاج ~ در بعضی مواقع به مفسر است 2 / 135
محصور به اِلّا و انّما – مکان ~ 2 / 85
محل اعرابی – جمله جواب قسم دارای ~ است 2 / 466
محل اعرابی – جمله قسم و جمله جواب قسم گاهی ~ دارند 2 / 29
مدح وذم – تحویل فعل به فَعُلَ برای ~ 2 / 172
مُذ 2 / 278
مُذْ 2 / 478 و 502
مستثنی – معنای ~ 2 / 292 – حذف ~ 2 / 336 – ناصب ~ 2 / 304 – نکره بودن ~ 2 / 306 – جمله ~ واقع مىشود 2 / 307
مستثنی ر.ک. استثنا
مستثنی به الا – حکم ~ 2 / 296 – شروط تقدیم ~ 2 / 303
مستثنی به غیر و اخوات آن – حکم تابع ~ 2 / 322
مستثنی منه – معنای ~ 2 / 292 – نکره بودن ~ 2 / 306
مشتق – شبه ~ ( = شبه وصف ) 2 / 347
مشتقات 2 / 4
مصدر - نیابت ~ از فاعل 2 / 111 - ~ در نائب فاعل عمل مىکند 2 / 107 - ~ یا مفعول مطلق است و یا غیر آن 2 / 199 – فرق بین ~ و اسم مصدر 2 / 202
مصدر ر.ک. مفعول مطلق
مصدر صریح - ~ در چه صورتی عمل مىکند 2 / 207 – آنچه از ~ نیابت مىکند 2 / 201 – حذف ~ 2 / 201
مصدر مبهم و مختص 2 / 196
مصدر موول - ~ جانشین دو مفعول مىشود 2 / 11 و 42 - ~ گاهی فاعل قرار مىگیرد 2 / 63
مصدر یا جامد است و یا غیر جامد 2 / 68
مصدرهای منصوب سماعی 2 / 220
مضارع – لای نافیه ~ را به آینده اختصاص مىدهد 2 / 368
مضاف الیه - ~ ذو الحال قرار مىگیرد 2 / 376
مطاوعه – معنای ~ 2 / 98
مَعَ 2 / 278
معاذ الله – اعراب ~ 2 / 112
معانی الی جاره 2 / 433
معانی بای جاره 2 / 452
معانی حروف جر 2 / 422
معانی حروف جر 2 / 422
معانی عَلی جاره 2 / 470
معانی عَن جاره 2 / 473
معانی فی جاره 2 / 469
معانی مِن جاره 2 / 425
معتل و معَلّ 2 / 100
معرفه یا نکره بودن ذو الحال 2 / 374
معطوف بر مجرور مِن زائده – اعراب ~ 2 / 67
معَلّ و معتل 2 / 100
معمول – اشتغال عامل از معمول 2 / 121
معنای افعال قلوب 2 / 2 / 4
معنای البته 2 / 214
معنای اینکه ظرف متضمن معنای فی است 2 / 229
معنای تحضیض و عرض 2 / 127
معنای تعلق ظرف 2 / 251
معنای حرف 2 / 405
معنای رُبَّ 2 / 482
معنای غایت در حروف جر و ظروف 2 / 426 و 433
معنای قول 2 / 45
معنای ماضی متصرف و غیر متصرف 2 / 4
معنای مَثَل 2 / 170
معنای مستثنی ، مستثنی منه و ادات استثنا 2 / 292
معنای مطاوعه 2 / 98
معیّت – واو حال مفید معیت است 2 / 284
مغالبه – تعریف ~ 2 / 159 و 162
مغعول مطلق – اقسام ~ 2 / 196 – تاکید ~ از نوع تاکید لفظی است 2 / 196 – نیابت مای استفهامیه و مای شرطیه از ~ 2 / 206 – حذف عامل ~ 2 / 207
مفرد ر.ک. تمییز مفرد
مفسِّر گاهی با مفسَّر جمع مىشود 2 / 134
مفسِّره ر.ک. جمله مفسِّره ، واو عاطفه مفسره
مفعول – حذف ~ 2 / 53
مفعول به – احکام ~ 2 / 144 – اشتباه بین ~ و فاعل 2 / 93 – تعدد ~ 2 / 165 – حذف ~ 2 / 168 – حذف عامل ~ 2 / 170 – تقدم و تاخر فاعل از ~ 2 / 84 و 88 – نیابت ~ از فاعل 2 / 109
مفعول به - فرق بین فاعل نحوی و معنوی و ~ 2 / 390
مفعول به متعدد – ترتیب ~ 2 / 165
مفعول حقیقی و معنوی 2 / 153
مفعول دوّم – تنوّع ~ در افعال قلبی 2 / 23
مفعول فیه – تعریف ~ 2 / 230 – احکام ~ 2 / 231 – اقسام ~ 2 / 230
مفعول له – تعریف و تقسیم و احکام ~ 2 / 225 – حذف ~ 2 / 228 - ~ متعدد نمىشود 2 / 228 – حذف عامل ~ 2 / 228
مفعول مطلق – نیابت کل و بعض از ~ 2 / 203
مفعول مطلق ر.ک. مصدر صریح
مفعول مطلق موکد - ~ گاهی از عاملش نیابت مىکند 2 / 207
مفعول معه – تعریف ~ 2 / 283 – احکام ~ 2 / 286
مفعولهای افعال قلبی 2 / 11
مفعولهای افعال قلوب 2 / 11
مفعولهای گوناگون در کنار یکدیگر و ترتیب آنها ر.ک. مفعولهای متعدد
مفعولهای متعدد – ترتیب ~ 2 / 291
مفعولی که فعل بر او واقع شده – فرق بین ~ و فاعلی که فعل را انجام داده است 2 / 61
مکان - عطف زمان بر ~ و به عکس 2 / 257
مِمّا – اعراب ~ در بعضی اسالیب 2 / 431
مِن بیانیه 2 / 388
مِن جاره و معانی آن 2 / 425
مِن زائده – جر فاعل توسط ~ 2 / 66 – عطف بر مجرور مِن زائده 2 / 67
مُنذُ 2 / 278
مُنْذُ 2 / 478 و 502
مونث – انواع ~ 2 / 75
نائب فاعل  2 / 96 - ~ معمول مصدر قرار مىگیرد 2 / 107 – مفعول به ~ قرار مىگیرد 2 / 109 – مصدر و اسم مصدر و جمله ~ قرار مىگیرند 2 / 111 – ظرف ~ قرار مىگیرد 2 / 113 – جار و مجرور ~ قرار مىگیرد 2 / 115 – چیزهایی که نائب فاعل قرار نمىگیرند 2 / 119
ناسخ – حذف ~ 2 / 53
نزع خافض – اشاره ای به ~ 2 / 492
نزع خافض - ظرف منصوب به ~ 2 / 257
نظریه العامل 2 / 312
نعت نکره – اعراب ~ هنگامی که یر نکره مقدم شود 2 / 374
نِعْمَ و بِئْسَ – فرق بین ~ 2 / 172
نفی صریح و غیر صریح 2 / 293
نکره بودن مستثنی و مستثنی منه 2 / 306
نواسخ ر.ک. خبر نواسخ
نون تاکید - تقدم شبه جمله بر عامل آن که موکد به ~ است جایز نیست 2 / 251
هَبْ 2 / 7 و 25
همزه البته همزه قطع است 2 / 214
همزه تسویه 2 / 63
همزه وصل – تعدیه به ~ 2 / 55
واو – حالات اعرابی اسمی که بعد از ~ واقع شده و معنا تغییر مىکند 2 / 288 و 291 
واو حال - ~ مفید معیّت است 2 / 284
واو حالیه 2 / 284 و 369
واو عاطفه مفسره 2 / 139
واو قسم 2 / 452
وَجَدَ 2 / 5 و 17
وجه تسمیه 2 / 416
وجه تسمیه افعال قلوب 2 / 4
وجه تسمیه شبه وصف 2 / 417
وَحْد – اعراب و اضافه ~ 2 / 350
وَسْط و وَسَط – فرق بین ~ 2 / 251
وصف – شبه ~ 2 / 230
وَهَبَ 2 / 9 و 25
وهم – تعریف ~ 2 / 5
ویب–   اعراب ~ 2 / 218
ویح – اعراب ~ 2 / 218
ویس–   اعراب ~ 2 / 218
ویل–   اعراب ~ 2 / 218
یا جارتی ما انت جاره 2 / 395
یُغتَفَر فی الثوانی ما لا یُغتفَر فی الاوائل 2 / 311


کلمات کلیدی: ادبیات عربی ،ادبیات